De samenleving was en is niet klaar voor op slimme meiden

Die ene zin: ‘Een slimme meid is op haar toekomst voorbereid’ blijft maar door mijn hoofd spelen. Het is de slogan van een Postbus 51 campagne eind jaren tachtig waarin we als meisjes werden opgeroepen bewust te kiezen om te gaan studeren, een beroep te leren en ervoor te zorgen dat we later financieel zelfstandig zouden zijn. De man als kostwinner kwam ter discussie te staan. Een vrouw moest niet afhankelijk zijn van een man voor haar inkomen en toekomst.

Als ik denk aan deze boodschap is het een hele mooie. Alleen bedenk ik me, besef ik me steeds meer dat we toen niet realiseerden dat er meer voor nodig was om die boodschap werkelijkheid te laten worden. Onze generatie werd verteld dat we slimme keuzes moesten maken, studeren, carrière maken en financieel onafhankelijk worden. Wij slimme meiden deden het, maar iets anders veranderde niet, iets wat veel belangrijker was.

Er ontstond een bizarre tussenfase, waarbij verwachtingen veranderden, maar de praktijk nog heel lang bleef zoals deze was, als deze nu al veranderd is. Ja, wij gingen steeds vaker werken, maar de rest bleef bij het oude. Het huishouden, de zorg voor kinderen verdwenen niet van onze borden. Naast onze baan hadden we dus ook de verantwoordelijkheid voor (het grootste deel van) het huishouden en de opvoeding van de kinderen.

Meisjes en vrouwen veranderden, maar verwachtingen niet.

En daar zit de crux, we kregen twee boodschappen: je kunt worden wat je wilt máár thuis blijf je verantwoordelijk voor het huishouden, de maaltijden en de kinderen.

Veel van ons groeiden op in gezinnen waarin de traditionele rolverdeling nog steeds de standaard was. Vader zorgde voor het inkomen en moeder had het aanrecht. Natuurlijk, vader en moeder hadden het beste met ons, dochters, voor. Ik ging studeren, kreeg een baan, maar ook in mijn opvoeding waren er grote verschillen tussen mijn broer en mij. Mijn moeder werkte net zo hard als mijn vader, maar waar mijn vader hobby’s had, had mijn moeder het huishouden.

Toen ik verkering kreeg werd het nog duidelijker dat ik geluk had gehad. Mijn schoonmoeder was een huismoeder, heel traditioneel, en van mij werd verwacht dat als ik met haar zoon zou trouwen ik zou stoppen met werken en zorgen voor de kinderen. Daar was niet over te praten, zo hoorde het. Ik was anders opgevoed en dus werd ik geen huismoeder, daar had ik niet voor gestudeerd. Terugkijkend is er een te grote verantwoordelijkheid bij ons neergelegd.

De wereld waarin wij volwassen moesten worden kende voor het grootste deel dezelfde verwachtingen als generaties daarvoor.

Alle meisjes kregen dezelfde boodschap, maar we kregen niet allemaal dezelfde kansen. Ja, misschien waren alle ouders super trots dat hun dochters gingen studeren, maar zagen ze het nut van een carrière niet in. Of ze vonden een partner die het vanzelfsprekend vond dat ze stopten met werken zodra er kinderen kwamen. En zeker omdat een man (nog altijd) een hoger loon heeft dan een vrouw was het financieel gewoon handiger dat zij haar werk aanpaste.

Iemand moest toch voor de kinderen zorgen.

Het gebeurde gewoon, zonder dat er echt bij stil werd gestaan, vrouwen zijn van oudsher veel meer bezig met emoties en gevoelens, mannen zijn rationeler. Ik bedoel niet dat vrouwen geen keuzes maken, ik heb er ook genoeg gemaakt. Ook hebben we niet het gevoel dat ons iets is afgepakt. Maar vrijheid bestaat niet alleen uit kunnen kiezen, het gaat er vooral over of jouw omgeving jouw keuze kan accepteren, jou de ruimte geeft je dromen waar te maken.

Nu 30 jaar later komt het moment waarop alles opnieuw veranderd. De kinderen zijn het huis uit (met een beetje geluk), ze zijn zelfstandig, het werk voelt ineens anders, maar de ouders vragen meer aandacht. Ergens daar tussenin ontstaan de vraag die jarenlang nauwelijks ruimte heeft gekregen: wat wil ik, wanneer ben ik aan de beurt? Dat is nu net de hamvraag, er mag niet nog een keer verteld worden dat ze meer moeten werken en mantelzorger worden.

In 2013 sprak de koning in zijn troonrede over de zogenaamde participatiemaatschappij. Er werd van iedereen gevraagd verantwoordelijkheid te nemen voor het eigen leven en de eigen omgeving. Net of wij vrouwen, die slimme meiden van toen, nog niet genoeg hadden gedaan. Wij die hart, ziel en zaligheid hebben gegeven voor onze werkgevers, gezinnen, kinderen en de maatschappij. Dat dit tegen ons werd gezegd is schandalig.

Dat vrouwen sterke wezens zijn, werd in 2023 weer bewezen. Opnieuw kwam er een campagne om meiden en vrouwen te motiveren meer te werken omdat de maatschappij hen nodig had, we moesten financieel zelfstandig worden (als we dat nog niet waren). De vraag blijft of de maatschappij er klaar voor is vrouwen een prominente rol te geven. Helaas is het antwoord nog steeds hetzelfde. Statistieken liegen niet, we staan nog steeds op de laatste plaats.

Nu zeg ik, het is KLAAR! Wij hoeven ons niet meer te bewijzen, wij zijn de maatschappij en als er iemand weet wat verantwoordelijkheid dragen is, dan zijn wij dat wel!

Daarom is ondernemerschap een mooi iets voor onze generatie vrouwen. Oké, niet iedere vrouw is geschikt als ondernemer (dito voor mannen) en het ondernemerschap is ook niet de oplossing voor alles is. Maar het kan een manier zijn om haar identiteit opnieuw vorm te geven. Haar kennis en ervaring nu eindelijk voor haarzelf gebruiken en niet meer voor een werkgever, een gezin of anderen. Een eigen inkomen opbouwen, op haar manier en op haar eigen tijd.

De boodschap ‘Een slimme meid is op haar toekomst voorbereid’ is geen verkeerde boodschap, het is een noodzakelijke. Maar laten we er dan wel bij stil staan dat economische zelfstandigheid niet alleen een opdracht voor meisjes en vrouwen is. De omgeving, de samenleving, de maatschappij moet veranderen. Partners moeten samen kunnen / willen zorgen, werk moet te combineren zijn met een eigen leven. Dochters moeten de ruimte hebben eigen keuzes te maken.

Zorgen mag niet op dezelfde schouders terecht blijven komen.

Kies voor ondernemerschap: www.winstmetwaarde.nl